భక్తి అనే దిక్సూచి యవ్వనంలో మనసుకు దారి చూపే వెలుగు
యవ్వనం మనిషి జీవితంలో వేగం ఎక్కువగా ఉండే దశ. శక్తి, ఆశ, కలలు అన్నీ ఒకేసారి ఉప్పొంగే కాలం ఇది. ఈ వేగంలో మనిషి చాలాసార్లు దిశను కోల్పోతాడు. ఎక్కడికి వెళ్లాలి? ఎందుకు వెళ్లాలి? అనే ప్రశ్నలకు సమాధానాలు స్పష్టంగా కనిపించవు. ఇలాంటి సమయంలో భక్తి ఒక దిక్సూచి. అది మనిషిని ఆపదు, ముందుకు నడిపిస్తుంది; కానీ సరైన దిశలో. భక్తి వెలుగు లాంటిది చీకటిని తిట్టదు, వెలిగిస్తుంది.
యవ్వనంలో మనసు ఎన్నో కోరికల మధ్య ఊగిసలాడుతుంది. విజయం కావాలి, గుర్తింపు కావాలి, ఆనందం కావాలి. ఇవన్నీ సహజమే. కానీ కోరికలు నియంత్రణ తప్పితే అవే మనసును కాల్చే అగ్నిగా మారతాయి. భక్తి కోరికలను అణచివేయమని చెప్పదు; వాటికి క్రమం నేర్పుతుంది. “నీ శ్రమ నీది, ఫలితం దైవాధీనం” అనే భావన మనసుకు ఊరటనిస్తుంది. అప్పుడు ఆశలు భారంగా కాకుండా ప్రేరణగా మారతాయి.
భక్తి అంటే కేవలం ప్రార్థనలు, ఆచారాలు మాత్రమే కాదు. అది ఒక జీవన దృష్టి. యవ్వనంలో ఈ దృష్టి లేకపోతే మనిషి బయట ప్రపంచంలోనే సమాధానాలు వెతుక్కుంటాడు. అక్కడ దొరికేది తాత్కాలిక ఆనందమే. భక్తి మనిషిని లోపలికి చూడమని ప్రోత్సహిస్తుంది. “నేను ఏమి చేస్తున్నాను?” కంటే “ఎందుకు చేస్తున్నాను?” అనే ప్రశ్నను ముందుకు తెస్తుంది. ఆ ప్రశ్నే యవ్వనానికి మార్గదర్శకం.
యవ్వనంలో నిర్ణయాలు జీవితాన్ని మలుస్తాయి. చదువు, ఉద్యోగం, సంబంధాలు ప్రతి ఎంపిక ఒక మలుపు. ఈ మలుపుల్లో మనసు భావోద్వేగాలకు లోనవుతుంది. భక్తి బుద్ధికి బలం ఇస్తుంది. తొందరపాటు నిర్ణయాల నుండి మనిషిని కాపాడుతుంది. తాత్కాలిక లాభం కంటే దీర్ఘకాల శాంతి ముఖ్యమని గుర్తుచేస్తుంది. అందుకే భక్తి యవ్వనానికి నిశ్శబ్ద గురువు.
పరాజయాలు యవ్వనంలో తప్పవు. ఆశించిన ఫలితాలు రాకపోవచ్చు, ప్రయత్నాలు విఫలమవవచ్చు. ఈ దశలో మనిషి తనమీదే అనుమానం పెట్టుకుంటాడు. “నేను సరిపోనా?” అనే ప్రశ్న బాధిస్తుంది. భక్తి ఇక్కడ మనసుకు ఆసరా అవుతుంది. పరాజయం శిక్ష కాదు, శిక్షణ అని అర్థం చేయిస్తుంది. నిలబడి మళ్లీ ప్రయత్నించడానికి ధైర్యం ఇస్తుంది.
యవ్వనంలో అహంకారం సులభంగా పెరుగుతుంది. చిన్న విజయమే పెద్ద గర్వంగా మారుతుంది. ఈ అహంకారం మనిషిని ఒంటరిగా చేస్తుంది. భక్తి అహంకారాన్ని కరిగిస్తుంది. “నేను చేస్తున్నది నా శక్తి మాత్రమే కాదు, దైవ అనుగ్రహం కూడా” అనే భావన వినయాన్ని పెంచుతుంది. వినయం ఉన్న చోట అభ్యాసం కొనసాగుతుంది; అభ్యాసం ఉన్న చోట ఎదుగుదల జరుగుతుంది.
సంబంధాలు యవ్వనంలో తీవ్రమైన అనుభూతులు కలిగిస్తాయి. ప్రేమ, స్నేహం, విభేదాలు అనేవి లోతుగా తాకుతాయి. ఈ భావోద్వేగాల్లో మనిషి తారుమారు అవుతాడు. భక్తి ఇక్కడ సమతౌల్యం నేర్పుతుంది. ప్రేమను పట్టుకోవడం కాదు, పోషించడం ముఖ్యమని చెబుతుంది. ఇతరులను మార్చాలనే ప్రయత్నం కాకుండా, తాను మెరుగుపడాలనే ప్రయత్నాన్ని ప్రోత్సహిస్తుంది.
యవ్వనం వేగంగా పరుగెత్తే కాలం. ఆ పరుగులో మనిషి తన అంతర్ముఖ స్వరాన్ని వినలేడు. భక్తి ఒక విరామంలా పనిచేస్తుంది. ఒక్క క్షణం ఆగి, లోపల చూడమని చెబుతుంది. ఆ అంతర్ముఖ క్షణాలే మనసుకు నిజమైన విశ్రాంతి. అక్కడే గందరగోళం తగ్గుతుంది, దిశ స్పష్టమవుతుంది. భక్తి అంటే పారిపోవడం కాదు; ఎదుర్కోవడానికి సిద్ధమవడం.
భక్తి యవ్వనాన్ని బలహీనంగా చేయదు, బలంగా చేస్తుంది. అది మనిషిని నిరాశ నుంచి రక్షిస్తుంది, అతి ఆశల నుంచి కాపాడుతుంది. శ్రమకు విలువ ఇస్తుంది, ఫలితానికి అతుక్కుపోకుండా చేస్తుంది. ఈ దృష్టి ఉన్నప్పుడు యవ్వనం ఒక గందరగోళ దశగా కాకుండా, నిర్మాణ దశగా మారుతుంది. భక్తి లేకుండా జ్ఞానం భారంగా మారవచ్చు; భక్తితో జ్ఞానం వెలుగుగా మారుతుంది.
అందుకే “భక్తి అనే దిక్సూచి” అనడం యవ్వనానికి పూర్తిగా సరిపోతుంది. ఈ దశలో భక్తి ఉంటే, ఆశలు అగ్నిగా కాకుండా దీపంగా మారతాయి; కలలు కలవరాలుగా కాకుండా లక్ష్యాలుగా మారతాయి. “జనన జీవన యానం”లో ఈ అధ్యాయం ఒక స్పష్టమైన సందేశం ఇస్తుంది, యవ్వనాన్ని అణచివేయాల్సిన దశగా కాదు, అవగాహనతో నడిపించాల్సిన దశగా చూడాలి. భక్తి చూపుతో నడిచిన యవ్వనం, పరమపద యానానికి బలమైన పునాదిని వేస్తుంది.