ఆడుతూ నేర్చుకున్న పాఠాలు - బాల్యానుభవాలు - ఆత్మకు తొలి బాటలు
మనిషి జీవన యానంలో బాల్యం ఒక పాఠశాల. కానీ అది పుస్తకాలతో, పరీక్షలతో నిండిన పాఠశాల కాదు. అది ఆటలతో, నవ్వులతో, అనుభవాలతో నిండిన జీవన విద్యాలయం. బాల్యంలో మనిషి ఆడుతూనే నేర్చుకుంటాడు. ఏం నేర్చుకుంటున్నాడో అతనికి తెలియదు కానీ ఆ పాఠాలు జీవితాంతం వెంట ఉంటాయి. భక్తి చూపుతో చూస్తే, ఈ ఆటలే ఆత్మకు తొలి బాటలు. దేవుడు మనిషిని కఠిన జీవితం వైపు పంపే ముందు, ఆడుతూ నేర్చుకునే అవకాశం ఇస్తాడు.
బాల్యంలో ఆట అనేది కేవలం కాలక్షేపం కాదు. అది జీవన సాధన. దాగుడుమూతల్లో ఎదురుచూడడం నేర్చుకుంటాడు, పట్టిందల్లా వదలడం నేర్చుకుంటాడు. చెట్టెక్కడం ద్వారా ధైర్యం వస్తుంది, పడిపోవడం ద్వారా సహనం వస్తుంది. ఈ చిన్న చిన్న అనుభవాలే పెద్దయ్యాక ఎదురయ్యే పెద్ద సమస్యలకు మనసును సిద్ధం చేస్తాయి. బాల్యంలో ఆట ద్వారా నేర్చుకున్న ఓర్పు, ధైర్యం, సహనం అనేవి అన్నీ తర్వాత అంతర్గత బలాలుగా మారతాయి.
ఆడుతూ మనిషి గెలుపు ఓటమిని సహజంగా అంగీకరిస్తాడు. గెలిస్తే ఆనందిస్తాడు, ఓడితే బాధపడతాడు. కానీ ఆ బాధ ఎక్కువసేపు ఉండదు. మళ్లీ ఆటలోకి దూకుతాడు. ఇది జీవితానికి అత్యంత అవసరమైన పాఠం. పెద్దయ్యాక మనిషి ఓటమిని గుండెల్లో దాచుకుంటాడు, గెలుపును అహంకారంగా మోస్తాడు. కానీ బాల్యం నేర్పిన ఈ సహజ సమత్వాన్ని నిలుపుకుంటే జీవితం చాలా తేలికగా మారుతుంది.
బాల్య ఆటల్లో సహకారం ఒక గొప్ప పాఠం. ఒంటరిగా ఆట సాగదు; స్నేహితులు కావాలి. ఒకరిని నమ్మాలి, ఒకరిపై ఆధారపడాలి. ఎవరో ఒకరు తప్పు చేస్తే అందరూ కలిసి భరిస్తారు. ఈ సమూహ భావన జీవితంలో చాలా కీలకం. భక్తి కూడా ఇదే నేర్పుతుంది నేనే అన్న భావన కాదు, మనమంతా అన్న భావన. బాల్యంలో ఆటల ద్వారా నేర్చుకున్న ఈ సహకార ధర్మమే తరువాత సమాజంలో మనిషిని నిలబెడుతుంది.
ఆటలలో నియమాలు ఉంటాయి. ఆ నియమాలను అతిక్రమిస్తే ఆట సాగదు. బాల్యం ద్వారా మనిషి నియమాల విలువను అర్థం చేసుకుంటాడు. క్రమశిక్షణ అనేది భయం వల్ల కాదు, ఆట సాగాలంటే అవసరం అనే భావన అక్కడే పుడుతుంది. పెద్దయ్యాక ధర్మం, నీతి, కర్తవ్యాలు జీవితంలోని ఈ నియమాలన్నీ బాల్యంలో ఆటల ద్వారా నేర్చుకున్న నియమ గౌరవమే తరువాత ఆధ్యాత్మిక క్రమానికి పునాది అవుతుంది.
బాల్యంలో కల్పన శక్తి అత్యంత బలంగా ఉంటుంది. ఒక కర్ర కత్తి అవుతుంది, ఒక రాయి దేవాలయం అవుతుంది, ఒక చెట్టు కోట అవుతుంది. ఈ కల్పన శక్తే సృష్టికి మూలం. భక్తి మార్గంలో కూడా కల్పన శక్తి అవసరం దైవాన్ని ఊహించగలగడం, అతనితో సంభాషించగలగడం. బాల్య ఆటలలో పెరిగిన ఈ కల్పన శక్తే ఆత్మీయ అనుభూతులకు దారితీస్తుంది.
ఆడుతూ నేర్చుకున్న మరో గొప్ప పాఠం వర్తమానంలో జీవించడం. ఆటలో ఉన్నప్పుడు పిల్లవాడు పూర్తిగా ఆ క్షణంలోనే ఉంటాడు. నిన్న జరిగినది గుర్తుకు రాదు, రేపు ఏమవుతుందో ఆలోచన ఉండదు. ఇదే ధ్యానం, ఇదే జీవన సత్యం. మనం పెద్దయ్యాక సాధనల ద్వారా పొందాలని ప్రయత్నించే స్థితి బాల్యంలో సహజంగా ఉంటుంది. అందుకే బాల్యానుభవాలు ఆత్మకు తొలి బాటలు అవుతాయి.
కాలంతో పాటు ఆటలు తగ్గుతాయి, బాధ్యతలు పెరుగుతాయి. కానీ బాల్యంలో నేర్చుకున్న పాఠాలు మన లోపలే ఉంటాయి. కష్టకాలంలో ఒక చిన్న నవ్వు, ఒక చిన్న జ్ఞాపకం మనసుకు బలం ఇస్తుంది. బాల్యంలో స్నేహం ఎలా ఉందో గుర్తు చేసుకుంటే, జీవితంలోని ఒంటరితనం తగ్గుతుంది. భక్తి మార్గం కూడా మనిషిని మళ్లీ ఈ సరళత వైపు తీసుకెళ్తుంది.
దేవుడు మనిషికి ఉపదేశాలు ఇవ్వడానికి ముందుగా అనుభవాలు ఇస్తాడు. బాల్యంలో ఆటల రూపంలో ఇచ్చే ఈ అనుభవాలే జీవితానికి పునాది. చదువుతో జ్ఞానం వస్తుంది; కానీ ఆటలతో బుద్ధి వస్తుంది. ఆ బుద్ధి లేకపోతే జ్ఞానం కూడా భారంగా మారుతుంది. అందుకే బాల్యానుభవాలు కేవలం జ్ఞాపకాలు కాదు; అవి ఆత్మ ఎదుగుదలకి అవసరమైన మెట్లు.
అందుకే “ఆడుతూ నేర్చుకున్న పాఠాలు” అనేవి చిన్న విషయాలు కావు. అవే మనిషి జీవన దారిని మలిచే తొలి సంకేతాలు. “జనన జీవన యానం”లో ఈ అధ్యాయం మనకు ఒక విషయం గుర్తు చేస్తుంది—జీవితాన్ని గంభీరంగా మాత్రమే కాదు, సరళంగా కూడా జీవించాలి. బాల్యంలో ఆటల ద్వారా నేర్చుకున్న ఆనందం, సమత్వం, సహకారం మన జీవితాంతం తోడైతే, పరమపద యానం కూడా భయంకరంగా కాకుండా సహజమైన ప్రయాణంగా మారుతుంది.