మనిషి జీవితం ఒక గ్రంథం - చదవడం నేర్చుకున్నప్పుడే అర్థం
మనిషి జీవితం ఒక పుస్తకంలాంటిదే. పుట్టుకతో మొదలై, అనుభవాల పుటలు తిరుగుతూ, చివరి శ్వాసతో ముగుస్తుంది. కానీ చాలా మంది ఈ గ్రంథాన్ని చదవకుండా, కేవలం పుటలు తిప్పుకుంటూ పోతారు. సంఘటనలు జరుగుతుంటాయి, కాలం గడుస్తుంటుంది, కానీ వాటి అర్థం ఏమిటో ఆలోచించరు. జీవితం ఎందుకు ఇలా జరుగుతోంది? నాకు ఇది ఏమి నేర్పుతోంది? అనే ప్రశ్నలు అడిగినప్పుడే జీవితం అనే గ్రంథం అర్థమవుతుంది.
ఒక గ్రంథాన్ని చదవాలంటే అక్షరాలు తెలిసి ఉండాలి. జీవితం అనే గ్రంథాన్ని చదవాలంటే అవగాహన, పరిశీలన, సహనం** అవసరం. సంతోషం వచ్చినప్పుడు మురిసిపోవడం సహజమే, కానీ బాధ వచ్చినప్పుడు ఆగి ఆలోచించగలగడం చదవడం మొదలైన సూచన. ప్రతి అనుభవం ఒక వాక్యం, ప్రతి సంఘటన ఒక పేరా. వాటిని గమనించకుండా దాటవేస్తే జీవితం కేవలం కాలగమనమే అవుతుంది.
చాలామంది జీవితాన్ని తీర్పులతో చదువుతారు. ఇది మంచిది, అది చెడ్డది; ఇది లాభం, అది నష్టం అని వెంటనే నిర్ణయించేస్తారు. కానీ ఒక మంచి గ్రంథాన్ని చదివేటప్పుడు మనం ముందే తీర్పు చెప్పము. చివరి పుట వరకూ చదివిన తర్వాతే అర్థం చేసుకుంటాం. అలాగే జీవితం కూడా. ఒక సంఘటన ఇప్పుడెంతో బాధ కలిగించినా, అది భవిష్యత్తులో ఒక గొప్ప మలుపుకు కారణమవచ్చు. చదవడం అంటే తొందరపడకుండా అర్థం చేసుకోవడం.
భక్తి ఈ చదవడంలో మొదటి దీపం. భక్తి మనసును మృదువుగా చేస్తుంది, అహంకారాన్ని తగ్గిస్తుంది. అహంకారం ఉన్నచోట నేర్చుకోవడం ఉండదు. “నాకు అన్నీ తెలుసు” అన్న భావన ఉన్నవాడు జీవితాన్ని చదవలేడు. “ఇంకా నేర్చుకోవాలి” అనే వినయం ఉన్నవాడే జీవితం అనే గ్రంథాన్ని అర్థం చేసుకుంటాడు. భక్తి మనిషిని శిష్యుడిగా నిలబెడుతుంది.
ధ్యానం జీవితం చదివే కళ్ళను ఇస్తుంది. మనసు కలతలో ఉన్నప్పుడు అక్షరాలే కనిపించవు. అలాగే, ఆలోచనల శబ్దంతో నిండిన మనసుకు జీవిత పాఠాలు అర్థం కావు. ధ్యానం మనసును నిశ్శబ్దం చేస్తుంది. ఆ నిశ్శబ్దంలోనే సంఘటనల వెనుక దాగిన అర్థం కనిపిస్తుంది. “ఇది ఎందుకు జరిగింది?” అనే ప్రశ్నకు లోపల నుంచి వచ్చే సమాధానమే నిజమైన చదవడం.
జీవిత గ్రంథంలో కొన్ని పుటలు ఆనందంగా ఉంటాయి, కొన్ని పుటలు కన్నీళ్లతో నిండివుంటాయి. చాలామంది బాధ పుటలు వచ్చినప్పుడు పుస్తకాన్ని మూసేస్తారు. కానీ ఆ పుటలే మనల్ని మార్చే శక్తి కలిగి ఉంటాయి. బాధ మనిషిని లోతుగా చదివేలా చేస్తుంది. సుఖం మనల్ని ఉపరితలంలో ఉంచుతుంది. అందుకే బాధను శిక్షగా కాకుండా, ఒక పాఠంగా చూడగలిగినప్పుడే జీవితం అర్థవంతమవుతుంది.
ధ్యేయం జీవితం చదివిన తర్వాత దిశ చూపిస్తుంది. చదివినదాన్ని జీవనంలో ఎలా అన్వయించాలి అన్నదే ధ్యేయం పని. ఒక గ్రంథం చదివి పుస్తకాన్ని మూసేసినట్టే జీవితం చదివి మరిచిపోతే ప్రయోజనం లేదు. ప్రతి అనుభవం నన్ను ఎలా మార్చాలి? నేను ఎలా జీవించాలి? అనే ప్రశ్నలే చదివిన పాఠాన్ని ఆచరణగా మారుస్తాయి. ఆచరణ లేని అవగాహన వ్యర్థం.
ఇతరుల జీవితాలను చదవడం సులువు, మన జీవితాన్ని చదవడం కష్టం. ఎందుకంటే అక్కడ మన అహంకారం, మన భయాలు, మన తప్పులు అడ్డొస్తాయి. కానీ నిజమైన ఆధ్యాత్మికత అక్కడే మొదలవుతుంది. తన తప్పును అంగీకరించగలిగినవాడు, తన బలహీనతను చూసినవాడు, తన భావోద్వేగాలను గమనించినవాడే జీవిత గ్రంథాన్ని లోతుగా చదివినవాడు అవుతాడు.
జీవితం ఒక్కసారి చదివితే పూర్తయ్యే పుస్తకం కాదు. ప్రతి దశలో కొత్త అర్థాలు వెలుగులోకి వస్తాయి. యువకుడిగా ఉన్నప్పుడు ఒక సంఘటనకు ఒక అర్థం ఉంటుంది; వయస్సు పెరిగినప్పుడు అదే సంఘటన మరో అర్థం చెబుతుంది. ఇది జీవితం ప్రత్యేకత. అదే పుట మళ్లీ మళ్లీ చదివినా కొత్త భావం దొరకడం - అదే జ్ఞానం. అందుకే జీవితం ఎప్పుడూ కొత్తగా ఉంటుంది.
అందుకే “భక్తి భావనలు (Devotion Concepts)” లో ఈ వ్యాసం ఒక కీలక మలుపు. భక్తి మనసును తెరిచింది, ధ్యానం చూపు ఇచ్చింది, ధ్యేయం దిశ చూపింది. ఇప్పుడు జీవితం అనే గ్రంథాన్ని చదవడం నేర్పుతోంది. జీవితం అర్థం కాలేదని బాధపడే ముందు, మనం నిజంగా చదువుతున్నామా అని ప్రశ్నించుకోవాలి. చదవడం నేర్చుకున్న రోజే జీవితం భారంగా కాకుండా, ఒక అద్భుతమైన గ్రంథంగా మారుతుంది. ఆ గ్రంథాన్ని శ్రద్ధగా చదివే ప్రయాణమే నిజమైన ఆధ్యాత్మిక జీవనం.