ధ్యేయం లేని జీవితం - దిశ లేని ప్రయాణం ఎందుకు?

మనిషి జీవితం ఒక ప్రయాణం అని తరచూ అంటాం. కానీ ఆ ప్రయాణానికి దిశ ఉందా అనే ప్రశ్నను చాలా అరుదుగా అడుగుతాం. ఉదయం లేచినప్పటి నుంచి రాత్రి పడుకునే వరకు మనం ఎన్నో పనులు చేస్తాం, ఎన్నో లక్ష్యాల వెంట పరుగులు పెడతాం. అయినా లోపల ఒక ఖాళీ, ఒక అసంతృప్తి మిగిలిపోతుంది. కారణం స్పష్టం - మనకు పనులు ఉన్నాయి, లక్ష్యాలు ఉన్నాయి; కానీ ధ్యేయం లేదు. ధ్యేయం లేని జీవితం దిశ లేని ప్రయాణంగా మారుతుంది.

లక్ష్యం (Goal) మరియు ధ్యేయం (Purpose) రెండూ ఒకటే కాదు. లక్ష్యం సాధించగలిగినది, ధ్యేయం జీవించాల్సినది. ఉద్యోగం, సంపాదన, హోదా - ఇవన్నీ లక్ష్యాలు. కానీ “నేను ఎలా జీవించాలి?”, “నా జీవితం ద్వారా ఏమి వెలగాలి?” అనే ప్రశ్నలకు సమాధానమే ధ్యేయం. లక్ష్యం చేరుకున్నాక ఖాళీ వస్తే, ధ్యేయం దొరికినప్పుడు ప్రశాంతత వస్తుంది. ఈ తేడాను అర్థం చేసుకోకపోవడమే మన అలసటకు మూలం.

ధ్యేయం లేని మనిషి ఇతరుల జీవితాలను అనుకరిస్తూ జీవిస్తాడు. సమాజం చెప్పిన దారిలో నడుస్తాడు. ఎవరో సాధించినదే తనకూ కావాలనుకుంటాడు. కానీ ఆ సాధన తర్వాత కూడా మనసు నిండదు. ఎందుకంటే అది తన అంతరంగం నుంచి వచ్చిన పిలుపు కాదు. ధ్యేయం అనేది బయటి ఒత్తిడితో ఏర్పడదు, అది లోపల నుంచి పుట్టాలి. ఆ లోపలి పిలుపును వినడమే ఆధ్యాత్మిక చైతన్యం.

భక్తి మనసును మృదువుగా చేస్తుంది. ధ్యానం మనసును స్పష్టంగా చేస్తుంది. ఈ రెండింటి ఫలితంగా పుట్టేదే ధ్యేయం. కలతలో ఉన్న మనసుకు ధ్యేయం కనిపించదు. పరుగుల మధ్య ఉన్న మనిషికి దిశ అర్థం కాదు. నిశ్శబ్దంగా ఆగినప్పుడే “నేను ఎందుకు జీవిస్తున్నాను?” అనే ప్రశ్న లోతుగా వినిపిస్తుంది. ఆ ప్రశ్న నుంచి పుట్టిన సమాధానమే ధ్యేయం.

ధ్యేయం అంటే గొప్ప పనులు చేయడమే కాదు. ప్రతి మనిషి ధ్యేయం వేరువేరు. ఒకరికి సేవ, ఒకరికి సృజన, ఒకరికి జ్ఞానం, ఒకరికి కుటుంబ బాధ్యత - ఏదైనా కావచ్చు. ముఖ్యమైనది ఏమిటంటే, ఆ ధ్యేయం మనసుకు అర్థం ఇవ్వాలి. ఉదయం లేచినప్పుడు “ఈ రోజు నేను ఎందుకు లేస్తున్నాను?” అనే ప్రశ్నకు లోపల నుంచే సమాధానం రావాలి. ఆ సమాధానం ఉన్నచోట జీవితం భారంగా అనిపించదు.

ధ్యేయం లేని జీవితం ఎందుకు అలసటగా మారుతుంది అంటే - మనం చేస్తున్న పనికి మనమే సాక్షులం కాము. కేవలం ఫలితాల వెనుక పరుగెడతాం. ప్రశంసలు, గుర్తింపు, భయం - ఇవే మనల్ని నడిపిస్తాయి. కానీ ధ్యేయంతో జీవించే మనిషి ఫలితాన్ని మించి అర్థాన్ని చూస్తాడు. పని కష్టమైనా, మార్గం క్లిష్టమైనా, లోపల ఒక సంతృప్తి ఉంటుంది. అదే ధ్యేయం ఇచ్చే బలం.

ధ్యేయం మనిషిని పారిపోనివ్వదు. సమస్యలు వచ్చినప్పుడు “ఎందుకు నా జీవితం ఇలా?” అని బాధపడకుండా, “ఇది కూడా నా ప్రయాణంలో భాగమే” అని అంగీకరించే దృక్పథాన్ని ఇస్తుంది. ఈ అంగీకారం బలహీనత కాదు; అది ఆధ్యాత్మిక పరిపక్వత. ధ్యేయం ఉన్న మనిషి ఓడిపోవచ్చు, కానీ దారి తప్పడు. ధ్యేయం సమాజానికి కూడా అవసరం. ధ్యేయం లేని సమాజం వినియోగం వైపు పరుగెడుతుంది. ధ్యేయం ఉన్న సమాజం విలువల వైపు నడుస్తుంది. ఒక మనిషి తన ధ్యేయాన్ని కనుగొన్నప్పుడు, అతడు తన జీవితాన్నే కాదు, తన చుట్టూ ఉన్న ప్రపంచాన్నీ మెల్లగా మారుస్తాడు. అందుకే ధ్యేయం వ్యక్తిగత సాధన అయినా, దాని ప్రభావం సామాజికమే.

ధ్యేయాన్ని కనుగొనడం ఒక రోజులో జరిగే పని కాదు. అది ఒక ప్రయాణం. ప్రశ్నలు, సందేహాలు, మార్పులు – ఇవన్నీ ఆ ప్రయాణంలో భాగమే. ఒక దశలో మనం ఎంచుకున్న ధ్యేయం, మరో దశలో మారవచ్చు. అది తప్పు కాదు. జీవితం మారుతున్నకొద్దీ ధ్యేయం కూడా పరిపక్వం అవుతుంది. కానీ ఏ దశలోనూ “నేను ఎందుకు జీవిస్తున్నాను?” అనే ప్రశ్నను వదలకపోవడమే అసలు సాధన.

అందుకే “భక్తి భావనలు (Devotion Concepts)” లో మూడవ పరిచయ వ్యాసంగా ఈ అంశం అత్యంత ముఖ్యమైనది. భక్తి మనసును తాకుతుంది, ధ్యానం మనసును చూసే కళ్ళు ఇస్తుంది, ధ్యేయం ఆ మనసుకు దిశ చూపుతుంది. ధ్యేయం లేని జీవితం ప్రవాహంలో కొట్టుకుపోయే నావలాంటిది. ధ్యేయం ఉన్న జీవితం తుఫాన్ల మధ్యనూ దారిని గుర్తించే దీపస్తంభంలాంటిది. ఆ దీపాన్ని ప్రతి మనిషి తనలోనే వెలిగించుకోవాలి – అదే నిజమైన ఆధ్యాత్మిక ప్రయాణం.

"భక్తి భావనలు" వ్యాసాలు ఒక్కో వ్యాసం ఒక్కో పేజీలో ప్రచురించబడుతున్నాయి. ప్రతి పేజీలో ఆ వ్యాస శీర్షికతో ఒకటి లేదా రెండు పదాల థంబ్‌నైల్ బానర్ ఉంటుంది. క్రింద వరుస క్రమంలో ఇతర వ్యాసాల థంబ్‌నైల్స్‌తో పాటు Previous / Next పేజీ పది బానర్లు అందుబాటులో ఉంచాను. థంబ్‌నైల్ పై క్లిక్ చేస్తే మీరు ఆపేజీలకు వెళతారు. ఈ వ్యాసాలు వరుసగా రికార్డ్ చేసి "భక్తి భావనలు" యూట్యూబ్ ఛానల్‌లో కూడా ప్రచురించబడతాయి. చదవడం లేదా వినడం అనేది పాఠకుడి సౌలభ్యానికే ప్రాధాన్యం.