ఈ రోజు మనం “వేమన శతకం వేప రుచులు సీరీస్”లో మరొక విలువైన పద్య రుచిని ఆస్వాదించబోతున్నాం.
ఈ రోజు మనం రుచి చూడబోయే “వేప రుచులు” కాస్త లోతైనవి, కానీ మనసుకు మధురమైన బోధని అందిస్తాయి.
వేమన గారు ఈ పద్యంలో మనిషి రూపానికంటే ఆత్మగుణం, స్వభావం ఎంత విలువైనదో చూపించారు. ముఖం చూసి మనిషిని అంచనా వేయకుండా,
అతని మనసును, ఆలోచనను, ప్రవర్తనను అర్థం చేసుకోవాలని నేర్పిన సజ్జన - దుర్జన రసయానం ఇది.
ఉప్పు కప్పురంబు నొక్క పోలిక నుండు
చూడ చూడ రుచుల జాడవేరు
పురుషులందు పుణ్య పురుషులు వేరయా
విశ్వదాభిరామ వినుర వేమ!
వేమన గారి ఈ పద్యం సాధారణమైన మాటల్లో ఒక గొప్ప జీవన సూత్రం చెబుతుంది. రూపం కాదు, గుణమే మనిషి విలువను నిర్ణయిస్తుంది.
ఉప్పు కర్పూరం రెండూ తెల్లగా ఉంటాయి. కానీ వాటి గుణాలు, ప్రవర్తనలు పూర్తిగా వేరు. ఒకటి మంటపుట్టిస్తుంది, మరొకటి సువాసన పంచుతుంది.
వేమన గారు చెబుతున్నారు ఉప్పు, కర్పూరం రెండూ పైకి చూసే వారికి ఒకేలా కనిపిస్తాయి. కానీ వాటి స్వభావాలు భిన్నం.
ఉప్పు నిప్పులో పడితే చిటపటలాడుతుంది చిందులు చిమ్ముతుంది. అదే దుర్జన స్వభావం స్వల్ప విమర్శ, స్వల్ప విఘాతం వచ్చినా
తట్టుకోలేడు, వేగంగా ప్రతిస్పందిస్తాడు.
కర్పూరం మాత్రం నిప్పులో పడితే వెలుగునిస్తుంది, సువాసన పంచుతుంది. అది సజ్జన స్వభావం విపత్కాలంలోనూ శాంతి, సౌమ్యం, సువాసనను విస్తరిస్తాడు.
మనమూ చాలా సార్లు బయటకు కనిపించే రూపాన్నే ఆధారంగా తీసుకుంటాం మంచివాడు, చెడువాడు అని నిర్ణయిస్తాం.
కానీ వేమన గారి బోధ “మనిషి ముఖం కాదు, మనసే ముఖ్యం.”
మనం నిప్పులో పడినప్పుడు అంటే చిన్న ఇబ్బంది వచ్చినా ఎలా ప్రవర్తిస్తామో అదే మన నిజమైన స్వభావం.
చిన్న ఇబ్బంది వచ్చినా కోపం, అసహనం చూపిస్తే అది ఉప్పు రుచి.
ఆపదలోనూ మనసు నిలకడగా ఉంచితే అది కర్పూర రుచి.
ఈ పద్యంలో దాగి ఉన్న “వేప రుచులు” చాలా లోతైనవి.
వేమన గారు చెప్పినట్లుగా, వేప చేదు రుచిలో ఆరోగ్యం ఉంటుంది. అలాగే, జీవితంలో ఉన్న చేదు అనుభవాల్లోనూ మనసు పక్వం పెరుగుతుంది.
సజ్జనుడు కూడా చేదు మాటలు విన్నా, మనసు లోతుల్లో తీపిని పంచుతాడు. దుర్జనుడు మాత్రం తీపి మాటలు మాట్లాడినా, లోపల మంటలు రేపుతాడు.
ఈ రసయాన రుచి "చేదు లో తీపి వెతకడం" నేర్పిస్తుంది.
ఇతిహాసాల్లో ఇలాంటి పోలికలు చాలా ఉన్నాయి. రామాయణంలో రావణుడు వెలుపల శక్తివంతుడు, జ్ఞానవంతుడు కానీ అహంకారం అనే ఉప్పు అతన్ని దహనం చేసింది.
అదే సమయంలో శ్రీరాముడు అడవుల్లో తిరిగినా, శాంతి, ధర్మం, వినయం కలవాడు. ఆయన కర్పూరంలా వెలిగాడు.
మన సమాజంలో కూడా ఈ సజ్జన, దుర్జన రసయానం ప్రతిరోజూ కనబడుతుంది. ఒక రాజకీయవేత్త ప్రజా సేవ కోసం పనిచేస్తాడు కర్పూరంలా. మరోకడు పదవి కోసం, లోభం కోసం ఉప్పులా చిటపటలాడుతాడు. ఒక గురువు విద్యార్థులను జ్ఞానం వైపు నడిపిస్తాడు కర్పూరంలా. మరోకడు దురుద్దేశ్యాలతో వారిని తప్పుదోవ పట్టిస్తాడు ఉప్పులా.
ఇదే వేమన గారి వాక్యం నేటికీ జీవించి ఉన్నట్లు అనిపిస్తుంది.
వేమన గారు ఎల్లప్పుడూ సులభమైన మాటల్లో గంభీరమైన తత్త్వం చెప్పారు. ఆయన పద్యాలు ఏ ఒక్కరినీ దూషించవు కానీ అందరినీ ఆలోచింపజేస్తాయి.
ప్రతి ఉపమానం (ఉప్పు, కర్పూరం, వేప, చీమ, పాము, మట్టి... ) సామాన్య మనిషి దైనందిన జీవితంలో కనిపించే పదార్థాలు. కానీ వాటి ద్వారా చెప్పిన బోధ మాత్రం ఆధ్యాత్మికమైనది.
ఈ పద్యం సజ్జన–దుర్జన రసయానం (Moral Character Refinement) గా ఉన్నది.
మనిషి ప్రవర్తనలోని నైతికతను గుర్తించడం, దుర్జనుడి అహంకారాన్ని, సజ్జనుడి వినయాన్ని విశ్లేషించడం ఇది ఈ రసయాన వర్గం ప్రధాన లక్ష్యం.
ఉదాహరణలు
రాముడు - కర్పూర రుచి
రావణుడు - ఉప్పు రుచి
భీష్ముడు - ధర్మ రుచి
దుర్యోధనుడు - అహంకార రుచి
నేటి జీవితంలోనూ ఇదే జరుగుతోంది. ఒక సంస్థలో కొందరు సిబ్బంది ఆపదలో సహాయం చేస్తారు, మాట తక్కువ మనసు ఎక్కువ. అదే కర్పూర రుచి.
మరికొందరు వెలుపల స్నేహంగా కనిపిస్తారు, కానీ లోపల పోటీ, అసూయ, చిటపటలు. అదే ఉప్పు రుచి.
వేమన గారి బోధ మనకు చెబుతోంది “మనం ఎవరికీ నష్టం చేయకపోతే, మనం కర్పూరంలా ఉంటాం.”
ఉప్పు నిప్పులో చిటపటలాడినట్లు, మన అహంకారం, స్వార్థం, దురాశ మనసును కాల్చేస్తాయి. కర్పూరం వెలుగునిస్తుంది, సువాసన పంచుతుంది, అదే సజ్జన స్వభావం, దైవ స్వభావం. సత్యం, క్షమ, దయ, సహనం ఇవే కర్పూర సుగంధాలు.
ప్రియ మిత్రులారా, వేమన గారి ఈ పద్యం మన జీవితానికి అద్దం. మనం ఎవరి రూపం చూసి మోహించకూడదు. వారి ప్రవర్తన, మాట, ఆచారం చూసి అంచనా వేయాలి.
ప్రతి ఒక్కరి జీవితంలో ఉప్పు లాంటి దుర్గుణాలు ఉంటాయి, కర్పూరంలాంటి శుభ గుణాలు కూడా ఉంటాయి. వేమన మనకు చెబుతున్నది “ఉప్పును తగ్గించి, కర్పూరాన్ని పెంచండి.” మనలోని దయ, నిజాయితీ, ధర్మం పెరిగితే మన జీవితమే వాసనగా మారుతుంది, ఆత్మ వెలుగుతుంది. ఇది వేమన శతకం నుండి “ఉప్పు కప్పురంబు నొక్క పోలిక నుండు” అనే పద్యం యొక్క భావ రసయానం. మనిషి రూపం కాదు, రుచి ముఖ్యం. మనలోని రుచి దయ, సత్యం, ధర్మం ఇవే జీవన సారాలు.
మన మాటల్లో, మన నడవడికలో కర్పూరంలా పవిత్రత ఉండాలి. మన హృదయ రసాలు చేదుగా కాకుండా తీపిగా ఉండేలా మనమే మలచుకోవాలి. అదే “వేమన వేప రుచి” చేదులో దాగిన తీపి సత్యం.
“వేమన శతకం వేప రుచులు” సీరీస్లో నేను మీతో పంచుకుంటున్నది కేవలం వేమన పద్యాలు మాత్రమే కాదు, జీవన మార్గం, సాధన తత్త్వం, ఆచరణ రసయానాలు.
ప్రతి మనిషిలోనూ ఒక వేమన పద్యం రుచి దాగి ఉంటుంది ఆ రుచి కొన్నిసార్లు వేప చేదులా అనిపిస్తుంది, కానీ మనం ఆ చేదును తీపిగా మార్చగలిగితే అదే జీవన విజయం, అదే సాధన సారం. మీ జీవితంలో మీరు అనుభవించిన “ఆ చేదు నుంచి తీపి మార్పు” అనుభవం ఏదైనా ఉంటే, దాన్ని కామెంట్ బాక్స్లో పంచుకోండి. మీ మాట మరొకరి చీకటిని వెలుగులోకి తెచ్చే దీపమవుతుంది.
మనం అందరం కలిసి వెలుగులు పంచుకుంటే మన సమాజం దివ్యప్రకాశంగా మారుతుంది. వెలుగు పంచండి, వేమన వాక్యాలను జీవించండి, వేప రుచిని తీపి రుచిగా మార్చుకుందాం.
శుభం భూయాత్! జై శ్రీరామ్!
"వేమన శతకం - వేప రుచులు" వ్యాసాలు ఒక్కో వ్యాసం ఒక్కో పేజీలో ప్రచురించబడు తున్నాయి. ప్రతి పేజీలో ఆ వ్యాస శీర్షికతో ఒకటి లేదా రెండు పదాల థంబ్నైల్ బానర్ ఉంటుంది. క్రింద వరుస క్రమంలో ఇతర వ్యాసాల థంబ్నైల్స్తో పాటు Previous / Next పేజీ పది బానర్లు అందుబాటులో ఉంచాను. థంబ్నైల్ పై క్లిక్ చేస్తే మీరు ఆపేజీలకు వెళతారు. ఈ వ్యాసాలు వరుసగా రికార్డ్ చేసి వేమన శతకం - వేప రుచులు " వేమన శతకం " యూట్యూబ్ ఛానల్లో కూడా ప్రచురించబడతాయి. చదవడం లేదా వినడం అనేది పాఠకుడి సౌలభ్యానికే ప్రాధాన్యం.