మనోధ్వని

మనసు ఆరోగ్యం

మనోధ్వని - జీవిత అనుభవాల పరిమళాల వేదిక - బండ్ల సత్యనారాయణ మాట

మనిషి ఆరోగ్యం అనగానే మనకు ముందుగా గుర్తుకు వచ్చేది శరీరం. జ్వరం, నొప్పి, రక్తపోటు, షుగర్ - ఇవన్నీ కొలవగలం, చూపించగలం, చికిత్స చేయగలం. కానీ మనసు ఆరోగ్యం మాత్రం అంత తేలికగా కనిపించదు. అది లోపల నిశ్శబ్దంగా దెబ్బతింటుంది, మాటల్లో కాకుండా మౌనంలో వ్యక్తమవుతుంది. మనోధ్వని ఈ నిశ్శబ్ద గాయాలను గుర్తు చేసే వేదిక. “బయట బాగానే ఉన్నావు, లోపల ఎలా ఉన్నావు?” అని అడిగే ధైర్యమైన మాట. మనసు ఆరోగ్యం అంటే ఎప్పుడూ ఆనందంగా ఉండడం కాదు. బాధ లేకపోవడం కాదు. కోపం, భయం, దిగులు ఇవి లేనప్పుడు మాత్రమే మనసు ఆరోగ్యంగా ఉంటుందని భావించడం పొరపాటు. ఇవన్నీ సహజమైన భావాలే. వాటిని గుర్తించి, అంగీకరించి, అదుపులో ఉంచగలగడమే మనసు ఆరోగ్యం. భావాలను నొక్కిపెట్టడం కాదు, వాటితో బుద్ధిగా జీవించడం నేర్చుకోవడమే అసలు ఆరోగ్యం.

ఈ కాలంలో మనసు మీద ఒత్తిడి ఎక్కువైంది. పోటీ, పోలికలు, ఆశలు, భయాలు - ఇవన్నీ మనసును అలసిపోనిచ్చే భారాలు. సోషల్ మాధ్యమాల్లో కనిపించే చిరునవ్వులు, విజయాలు నిజమైన జీవితాన్ని కొలిచే ప్రమాణాలుగా మారిపోయాయి. ఫలితంగా మనిషి తనను తాను తక్కువగా అంచనా వేసుకుంటున్నాడు. ఈ అంతర్గత అలసటే మనసు ఆరోగ్యాన్ని నెమ్మదిగా దెబ్బతీస్తోంది. మనసు ఆరోగ్యం క్షీణిస్తే, మాటలు మారుతాయి, స్పందనలు మారుతాయి, సంబంధాలు చీలిపోతాయి. చిన్న మాటకే కోపం రావడం, అవసరం లేని అనుమానాలు, కారణం తెలియని దిగులు ఇవన్నీ సంకేతాలే. శరీరం జబ్బుపడితే విశ్రాంతి తీసుకుంటాం, కానీ మనసు అలసిపోయినప్పుడు మాత్రం “ఏమీ కాదు” అంటూ ముందుకు నెట్టేస్తాం. ఈ నిర్లక్ష్యమే పెద్ద సమస్యగా మారుతుంది.

మనోధ్వని మనసు ఆరోగ్యాన్ని ఒక బాధ్యతగా చూస్తుంది, బలహీనతగా కాదు. సహాయం కోరడం బలహీనత కాదు, అది అవగాహన. తనకు తాను సమయం ఇవ్వడం స్వార్థం కాదు, అది అవసరం. కొద్దిసేపు మౌనంగా ఉండటం పారిపోవడం కాదు, అది శక్తిని కూడబెట్టుకోవడం. ఈ చిన్న సత్యాలను మనం అంగీకరించిన రోజే మనసు ఆరోగ్యం వైపు అడుగు పడుతుంది. మనసు ఆరోగ్యం సంబంధాలతో గాఢంగా ముడిపడి ఉంటుంది. మనం ఎవరి మధ్య ఉన్నామో, ఎవరి మాటలు వింటామో, ఎవరి అంచనాలు మోస్తామో ఇవన్నీ మన మనసుపై ప్రభావం చూపుతాయి. విషపూరిత సంబంధాలు శరీరాన్ని కాదు, మనసును ముందుగా క్షీణింపజేస్తాయి. అందుకే కొన్నిసార్లు దూరం కూడా ఒక మందు. ఈ నిజాన్ని అర్థం చేసుకోవడం కూడా మనసు ఆరోగ్యానికి భాగమే.

మనసును ఆరోగ్యంగా ఉంచడానికి పెద్ద పద్ధతులు అవసరం లేదు. మనతో మనం నిజాయితీగా మాట్లాడుకోవడం మొదటి అడుగు. “నాకు అలసటగా ఉంది”, “నాకు భయంగా ఉంది”, “నాకు సహాయం కావాలి” అని ఒప్పుకోవడం పెద్ద ధైర్యం. ఈ ఒప్పుకోలే మనసును తేలిక చేస్తాయి. మనోధ్వని ఈ ఒప్పుకోలకు మాటలు ఇస్తుంది, అంగీకారాన్ని ఇస్తుంది. మనసు ఆరోగ్యం కాలంతో పాటు మారే ప్రయాణం. ఒక దశలో పనిచేసిన పద్ధతి, ఇంకొక దశలో పనిచేయకపోవచ్చు. ఒకప్పుడు ఆనందం ఇచ్చిన విషయం, తర్వాత భారంగా అనిపించవచ్చు. ఈ మార్పును అంగీకరించడమే పరిపక్వత. మనం మారుతున్నాం కాబట్టే మన అవసరాలు కూడా మారుతున్నాయి. ఈ మార్పును తప్పుగా చూడకుండా, సహజంగా స్వీకరించాలి.

మనోధ్వని చదివే లేదా వినే ప్రతి ఒక్కరిని ఒక ప్రశ్న అడుగుతుంది “నీ మనసు ఎలా ఉంది?” ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం బయటకు చెప్పాల్సిన అవసరం లేదు. మనసులో నిజాయితీగా చెప్పుకుంటే చాలు. ఆ సమాధానమే మన తదుపరి అడుగును నిర్ణయిస్తుంది. మనసు ఆరోగ్యంగా ఉంటే, సమస్యల మధ్యలో కూడా జీవితం ఒక భారంలా అనిపించదు. మనసు ఆరోగ్యం అనేది ఐశ్వర్యం కాదు, అది సంరక్షణ. రోజూ నీరు పోసుకుంటేనే మొక్క బతికినట్టే, రోజూ కొద్దిసేపు శ్రద్ధ పెట్టితేనే మనసు నిలబడుతుంది. ఈ శ్రద్ధను గుర్తు చేసే, ఈ సంరక్షణను నెమ్మదిగా నేర్పే వేదికే మనోధ్వని - జీవిత అనుభవాల పరిమళాల వేదిక. ఇది గోల కాదు, ఇది మాట. మనసును ఆదుకునే మాట. అదే బండ్ల సత్యనారాయణ మాట.

"మనోధ్వని" వ్యాసాలు ఒక్కో వ్యాసం ఒక్కో పేజీలో ప్రచురించబడుతున్నాయి. ప్రతి పేజీలో ఆ వ్యాస శీర్షికతో ఒకటి లేదా రెండు పదాల థంబ్‌నైల్ బానర్ ఉంటుంది. క్రింద వరుస క్రమంలో ఇతర వ్యాసాల థంబ్‌నైల్స్‌తో పాటు Previous / Next పేజీ పది బానర్లు అందుబాటులో ఉంచాను. థంబ్‌నైల్ పై క్లిక్ చేస్తే మీరు ఆపేజీలకు వెళతారు. ఈ వ్యాసాలు వరుసగా రికార్డ్ చేసి "మనోధ్వని" యూట్యూబ్ ఛానల్‌లో కూడా ప్రచురించబడతాయి. చదవడం లేదా వినడం అనేది పాఠకుడి సౌలభ్యానికే ప్రాధాన్యం.