మనోధ్వని

అంతర్గత విద్య

మనోధ్వని - జీవిత అనుభవాల పరిమళాల వేదిక - బండ్ల సత్యనారాయణ మాట

మనిషి జీవితంలో పొందే విద్య రెండు రకాలుగా ఉంటుంది. ఒకటి పుస్తకాల ద్వారా, గురువుల ద్వారా, సంస్థల ద్వారా పొందేది. మరొకటి జీవితమే గురువుగా మారి మనకు నేర్పేది. మొదటిదాన్ని బాహ్య విద్య అనుకుంటే, రెండవదే అసలైన అంతర్గత విద్య . ఇది సర్టిఫికెట్లలో కనిపించదు, మార్కులలో కొలవబడదు. కానీ మన ఆలోచనలను, మన ప్రవర్తనను, మన జీవిత దిశను నిశ్శబ్దంగా మలిచేస్తుంది. మనోధ్వని ఈ అంతర్గత విద్యను గుర్తు చేసే వేదిక. బాల్యంలో మనం పాఠశాలలో చదువుకుంటాం, కానీ జీవిత పాఠాలు తర్వాత మొదలవుతాయి. ఓడిపోవడం, ఎదురు దెబ్బ తగలడం, నమ్మినవారు దూరమవడం, ఆశించిన ఫలితం రాకపోవడం ఇవన్నీ పుస్తకాల్లో ఉండవు. కానీ ఇవే మనకు ఓర్పు నేర్పుతాయి, మనల్ని మనమే అర్థం చేసుకునేలా చేస్తాయి. ఈ అనుభవాల నుంచి మనం ఏమి నేర్చుకున్నామో అదే మన అంతర్గత విద్య స్థాయి.

అంతర్గత విద్య అనేది మనసుతో చేసే చదువు. మన తప్పులను మనమే గమనించడం, మన బలహీనతలను అంగీకరించడం, మన బలాలను గుర్తించడం ఇవన్నీ ఈ విద్యలో భాగం. ఇతరుల తప్పుల్ని చూపించడం సులువు, కానీ మన తప్పును ఒప్పుకోవడం కష్టం. అంతర్గత విద్య మనల్ని విమర్శకులుగా కాకుండా, శిష్యులుగా మార్చుతుంది. జీవితం మనకు వేసే ప్రశ్నలకు మనమే సమాధానం వెతుక్కోవడం నేర్పుతుంది. ప్రతి అనుభవం ఒక పాఠమే, కానీ ప్రతి ఒక్కరూ దాన్ని పాఠంగా తీసుకోరు. కొందరు అదే తప్పును మళ్లీ మళ్లీ చేస్తారు, కొందరు ఒక్కసారి నేర్చుకుంటారు. ఇక్కడే అంతర్గత విద్య తేడా చూపిస్తుంది. అనుభవం వచ్చినా నేర్చుకోకపోతే అది కేవలం సంఘటనగానే మిగిలిపోతుంది. అదే అనుభవాన్ని మనసుతో విశ్లేషిస్తే, అది జీవిత జ్ఞానంగా మారుతుంది. మనోధ్వని ఈ విశ్లేషణకు చోటిస్తుంది.

అంతర్గత విద్య మనల్ని మౌనంగా పరిపక్వం చేస్తుంది. ఒకప్పుడు చిన్న విషయాలకు బాధపడిన మనిషి, తర్వాత అదే విషయాన్ని చిరునవ్వుతో వదిలేస్తాడు. ఒకప్పుడు వెంటనే స్పందించిన మనిషి, తర్వాత ఆగి ఆలోచిస్తాడు. ఈ మార్పు ఎక్కడా కనిపించదు, కానీ లోపల బలంగా ఉంటుంది. ఇది ఏ గురువు నేర్పిన పాఠం కాదు; ఇది జీవితం నేర్పిన బుద్ధి. ఈ విద్యలో మార్కులు ఉండవు, కానీ మూల్యం చాలా ఎక్కువ. ఓర్పు, సహనం, క్షమ, సమయం విలువ ఇవన్నీ అంతర్గత విద్యలో భాగాలు. డిగ్రీలు ఉన్నా మనసు అశాంతిగా ఉంటే ఆ విద్య అసంపూర్ణమే.  చదువు ఉన్నా సంబంధాలు నిలవకపోతే, ఆ జ్ఞానం అర్థం కానట్టే. అంతర్గత విద్య మనల్ని మనుషులుగా తీర్చిదిద్దుతుంది, కేవలం విజేతలుగా కాదు.

సమాజంలో భిన్నమైన మనస్తత్వాల మధ్య జీవించాలంటే ఈ అంతర్గత విద్య చాలా అవసరం. ఎదుటివాడి ప్రవర్తన వెనుక కారణం ఏమిటో అర్థం చేసుకునే దృష్టిని ఇది ఇస్తుంది. ప్రతి ఒక్కరూ మనలా ఆలోచించరు అన్న సత్యాన్ని ఇది మనకు నేర్పుతుంది. ఈ అంగీకారమే భిన్నత్వంలో ఏకత్వానికి పునాది. మనోధ్వని ఈ అంగీకారాన్ని మెల్లిగా మనలో నాటుతుంది. అంతర్గత విద్య మనల్ని ప్రశ్నిస్తుంది. “నేను నిజంగా ఎదిగానా?”, “నా అనుభవాలు నన్ను మంచివాడిగా మార్చాయా?”, “నా బాధ నన్ను కఠినుడిని చేసిందా, లేక కరుణతో నింపిందా?” ఈ ప్రశ్నలకు నిజాయితీగా సమాధానం చెప్పుకోవడం సులువు కాదు. కానీ అదే అసలైన చదువు. ఈ చదువు పూర్తయ్యే సరికి మన మాటలు మారుతాయి, మన నడక మారుతుంది.

మనోధ్వని చదివే లేదా వినే ప్రతి ఒక్కరికి ఈ అంతర్గత విద్య ఒక అద్దంలా పనిచేస్తుంది. అక్కడ చెప్పబడే మాటలు ఉపదేశాల్లా కాకుండా, అనుభవాల ప్రతిధ్వనిలా ఉంటాయి. పాఠకుడు తన జీవితాన్ని తలచుకుంటాడు, తన తప్పులను గుర్తు చేస్తాడు, తన నేర్చుకున్న పాఠాలను స్మరించుకుంటాడు. ఇదే మనోధ్వని లక్ష్యం మనల్ని మనమే చదివించటం.

చివరిగా, అంతర్గత విద్య అనేది జీవితాంతం కొనసాగే ప్రక్రియ. దీనికి పదవీ విరమణ లేదు, పూర్తి మార్కులు లేవు. చివరి శ్వాస వరకు మనం నేర్చుకుంటూనే ఉంటాం. ఈ నేర్చుకోవడమే మనిషిని వినయంగా, సమతుల్యంగా ఉంచుతుంది. ఆ నిశ్శబ్ద విద్యను గుర్తు చేసే వేదికే మనోధ్వని – జీవిత అనుభవాల పరిమళాల వేదిక. ఇది గోల కాదు, ఇది మాట. జీవితం నేర్పిన మాట. మనసును వెలిగించే బండ్ల సత్యనారాయణ మాట.

"మనోధ్వని" వ్యాసాలు ఒక్కో వ్యాసం ఒక్కో పేజీలో ప్రచురించబడుతున్నాయి. ప్రతి పేజీలో ఆ వ్యాస శీర్షికతో ఒకటి లేదా రెండు పదాల థంబ్‌నైల్ బానర్ ఉంటుంది. క్రింద వరుస క్రమంలో ఇతర వ్యాసాల థంబ్‌నైల్స్‌తో పాటు Previous / Next పేజీ పది బానర్లు అందుబాటులో ఉంచాను. థంబ్‌నైల్ పై క్లిక్ చేస్తే మీరు ఆపేజీలకు వెళతారు. ఈ వ్యాసాలు వరుసగా రికార్డ్ చేసి "మనోధ్వని" యూట్యూబ్ ఛానల్‌లో కూడా ప్రచురించబడతాయి. చదవడం లేదా వినడం అనేది పాఠకుడి సౌలభ్యానికే ప్రాధాన్యం.