మనోధ్వని

బంగారు పుట్ట

చిన్నపుడు చదివిన కథలు మనతో పాటు పెరుగుతాయి. అప్పట్లో అవి కేవలం కథలుగా అనిపించవచ్చు, కానీ కాలం గడిచే కొద్దీ అవే జీవన సూత్రాలుగా మారుతాయి. “చీమ చీమ ఎందుకు కుట్టావు?” అన్న ప్రశ్నకు చీమ ఇచ్చిన సమాధానం “నా బంగారు పుట్టలో వేలు పెడితే కుట్టనా?” అటువంటి కథలలో ఒకటి. ఒకటవ తరగతి తెలుగు పుస్తకంలో రంగురంగుల బొమ్మలతో చదివిన ఆ కథ, పసితనంలో మన మనోపలకంపై చెక్కుకున్న విలువలకు ప్రతీక. అది పిల్లల కోసం రాసిన కథ అయినా, దాని అర్థం పెద్దల జీవితానికీ అంతే వర్తిస్తుంది.

ఈ కథలో చీమ తన ఇంటిని “బంగారు పుట్ట”గా చెప్పుకోవడం చాలా లోతైన భావన. చీమ నిజంగా బంగారంతో ఇల్లు కట్టిందా? కాదు. కానీ ఆ పుట్ట చీమకు బంగారం లాంటిదే. అది దాని జీవితం, దాని భద్రత, దాని ప్రపంచం. ఇక్కడ బంగారం విలువకు సూచిక కాదు, గౌరవానికి సూచిక. “ఇది నా స్థలం, నా హద్దు” అని చీమ చెబుతోంది. ఆ హద్దు దాటితే స్పందన తప్పదని చిన్న మాటల్లోనే బోధిస్తోంది.

మన జీవితాల్లో కూడా ఇలాంటి “బంగారు పుట్టలు” ఎన్నో ఉంటాయి. మన ఇల్లు, మన కుటుంబం, మన ఆలోచనలు, మన విశ్వాసాలు ఇవి అన్నీ మనకు బంగారం లాంటివే. ఇతరులకు అవి చిన్నగా, సాధారణంగా అనిపించవచ్చు. కానీ మనకు మాత్రం అవి అత్యంత విలువైనవి. ఆ విలువను గౌరవించకపోతే, మనసు స్పందిస్తుంది. ఆ స్పందన కొన్నిసార్లు మాటలుగా, కొన్నిసార్లు ఆగ్రహంగా, మరికొన్నిసార్లు విరోధంగా బయటపడుతుంది.

చీమ కుట్టడం చెడు చర్యగా చూపబడలేదు. అది తన రక్షణ కోసం చేసిన చర్యగా చూపబడింది. ఇదే ఈ కథలోని ముఖ్యమైన నైతిక బోధ. హద్దులు దాటితే ప్రతిస్పందన తప్పదని పిల్లలకు చాలా సహజంగా నేర్పించారు. ఈ రోజుల్లో మనం పెద్దవాళ్లమై, ఈ సత్యాన్ని మర్చిపోయాం. ఇతరుల హద్దుల్లోకి అడుగుపెడుతూ, వారు ఎందుకు స్పందిస్తున్నారో ఆశ్చర్యపోతున్నాం. “నేను మంచి ఉద్దేశంతోనే అన్నాను”, “నేను సరదాగా చేశాను” అనే మాటల వెనుక అసలు తప్పును దాచుకుంటున్నాం.

పసితనంలో ఈ కథను మనోపలకంపై చెక్కుకున్నవారు జీవితాంతం ఒక అవగాహనతో జీవిస్తారు. వారు ఇతరుల హద్దులను గౌరవిస్తారు. మాటల్లో సంయమనం పాటిస్తారు. అవసరం లేని చోట జోక్యం చేసుకోరు. అందుకే వారి గమ్యాలు ఎక్కువగా మంచివైపే సాగుతాయి. అంతే కాదు, వారు తమ చుట్టూ ఉన్నవారికీ మంచి దారి చూపగలుగుతారు. ఇది చదువుతో రాని విద్య; కథలతో, అనుభవాలతో వచ్చే విద్య.

మనోధ్వని ఈ కథను గుర్తు చేయడం వెనుక ఉద్దేశ్యం ఇదే, నైతిక విలువలు పెద్ద పెద్ద ఉపన్యాసాల ద్వారా మాత్రమే రావు. చిన్న చిన్న కథలు, చిన్న వాక్యాలు మన జీవితాన్ని మలుస్తాయి. “నా బంగారు పుట్టలో వేలు పెడితే కుట్టనా?” అన్న వాక్యం ఒక హెచ్చరిక మాత్రమే కాదు, ఒక విజ్ఞప్తి కూడా. “నన్ను గౌరవించు, నా స్థలాన్ని గుర్తించు” అని చీమ మనకు చెబుతోంది.

ఈ రోజుల్లో సంబంధాలు ఎందుకు చెడిపోతున్నాయి? కుటుంబాల్లో ఎందుకు విభేదాలు పెరుగుతున్నాయి? కార్యాలయాల్లో ఎందుకు ఉద్రిక్తతలు వస్తున్నాయి? చాలా సందర్భాల్లో కారణం ఒక్కటే ఇతరుల బంగారు పుట్టల్లోకి అనవసరంగా వేలు పెట్టడం. వారి ఆలోచనలు, వారి ఎంపికలు, వారి జీవనశైలిని తక్కువగా చూడడం. ఆపై వచ్చే ప్రతిస్పందనను “అతిగా స్పందించాడు” అని ముద్ర వేయడం. కానీ చీమ కథ మనకు చెప్పేది సమస్య కుట్టడంలో కాదు, వేలు పెట్టడంలో ఉంది.

ఈ కథ పిల్లలకు మాత్రమే కాదు, పెద్దలకు కూడా అవసరమే. ఎందుకంటే వయసు పెరిగినంత మాత్రాన వివేకం పెరుగుతుందనే హామీ లేదు. పసితనంలో నేర్చుకున్న విలువలను మనం జీవితాంతం మోసుకెళ్లగలిగితేనే సమాజం ఆరోగ్యంగా ఉంటుంది. ఒకరి బంగారు పుట్టను మరొకరు గౌరవించే సంస్కృతి పెరిగితేనే శాంతి ఉంటుంది. లేకపోతే ప్రతి కుట్టుకకు ప్రతీకారమే మిగులుతుంది.

మనోధ్వని దృష్టిలో ఈ కథ ఒక సామాజిక పాఠం. “నీ హద్దు నీది, నా హద్దు నాది” అన్న స్పష్టత ఉండాలి. అవసరమైన చోట ప్రశ్నించాలి, తప్పనిసరిగా జోక్యం చేసుకోవాల్సిన చోట మాత్రమే వేలు పెట్టాలి. కానీ ప్రతి పుట్టను మనదే అనుకోవడం ప్రమాదం. అది చిన్న చీమ కథ అయినా, పెద్ద జీవన సత్యాన్ని మనకు అందిస్తోంది.

చివరగా మనోధ్వని వేదిక నుంచి ఒక్క మాట చీమ చెప్పిన ఆ వాక్యం అటువంటి చిన్నారి కథలోనే మిగిలిపోకూడదు. అది మన ప్రవర్తనలో కనిపించాలి. ఇతరుల బంగారు పుట్టలను గౌరవించగలిగితే, మన బంగారు పుట్టలు కూడా సురక్షితంగా ఉంటాయి. పసితనంలో నాటిన ఈ నైతిక విత్తనాలు పెరిగి పెద్దవైతే, మన జీవితం మాత్రమే కాదు, మన సమాజం కూడా సుస్థిరంగా మారుతుంది. ఇదే మనోధ్వని. ఇదే మన మాట. ఇదే మన గోల చిన్న కథలో దాగిన పెద్ద జీవిత సత్యాన్ని గుర్తు చేసే "మనోధ్వని - జీవిత అనుభవాల పరిమళాల వేదిక" బండ్ల సత్యనారాయణ మాట.

"మనోధ్వని" వ్యాసాలు ఒక్కో వ్యాసం ఒక్కో పేజీలో ప్రచురించబడుతున్నాయి. ప్రతి పేజీలో ఆ వ్యాస శీర్షికతో ఒకటి లేదా రెండు పదాల థంబ్‌నైల్ బానర్ ఉంటుంది. క్రింద వరుస క్రమంలో ఇతర వ్యాసాల థంబ్‌నైల్స్‌తో పాటు Previous / Next పేజీ పది బానర్లు అందుబాటులో ఉంచాను. థంబ్‌నైల్ పై క్లిక్ చేస్తే మీరు ఆపేజీలకు వెళతారు. ఈ వ్యాసాలు వరుసగా రికార్డ్ చేసి "మనోధ్వని" యూట్యూబ్ ఛానల్‌లో కూడా ప్రచురించబడతాయి. చదవడం లేదా వినడం అనేది పాఠకుడి సౌలభ్యానికే ప్రాధాన్యం.